Szkoła w pierwszym roku wdrożonej reformy

Rok szkolny 2017/2018 to większa liczba nauczycieli zatrudnionych w szkołach 
i placówkach oświatowych, a także więcej etatów. Wzrosła też liczba przedszkoli 
i przedszkolaków – tak wynika z danych przekazanych przez dyrektorów do Systemu Informacji Oświatowej. Oznacza to, że sprawdziły się pozytywne prognozy Ministerstwa Edukacji Narodowej odnośnie wpływu reformy edukacji na stan zatrudnienia nauczycieli.
Nauczyciele
O 17 768 w porównaniu do ubiegłego roku wzrosła liczba etatów nauczycieli 
w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach oraz placówkach. W roku szkolnym 2016/2017 było 673 323 etatów, zaś w bieżącym roku szkolnym jest ich 691 000. To o 17 768 etatów więcej. Wzrosła również liczba nauczycieli, która obecnie wynosi 694 636, czyli o 10 139 więcej niż rok wcześniej.

W przedszkolach, szkołach i placówkach samorządowych liczba etatów nauczycieli wzrosła o 11 760 i wynosi obecnie 578 444. Liczba zatrudnionych nauczycieli wzrosła zarówno w przedszkolach, jak i w szkołach i placówkach. W przedszkolach w roku szkolnym 2017/2018 liczba etatów nauczycieli wynosi 84 324, tj. o 4 652 etatów więcej niż w ubiegłym roku. W szkołach i placówkach zatrudnienie nauczycieli wzrosło o 7 107 etatów i wynosi aktualnie 494 119.
Z danych SIO wynika również, że o prawie 12 000 (11 976,8) wzrosła liczba etatów nauczycieli zatrudnionych na podstawie ustawy – Karta Nauczyciela. Ogółem jest ich 595 201,7, co oznacza wzrost o 2,1 proc. w porównaniu z rokiem szkolnym 2016/2017. 

Największy wzrost etatów o 3,4 proc. odnotowano w województwie mazowieckim 
(o 2 905,8). Na Mazowszu mamy ogółem 88 738,4 etatów nauczycieli zatrudnionych 
na podstawie ustawy – Karta Nauczyciela. W województwie małopolskim nastąpił wzrost o 2,6 proc., zachodniopomorskim – o 2,5 proc., śląskim – o 2,1 proc., 
zaś w pozostałych województwach odsetek ten wyniósł od 1,9 proc. do 0,9 proc. (województwo opolskie). Dane te pokazują, że w żadnym z 16 województw 
nie zmniejszyła się liczba etatów nauczycieli zatrudnionych na podstawie ustawy – Karta Nauczyciela. Porównując wzrost etatów w największych miastach naszego kraju, okazuje się, że najwięcej jest ich w Opolu – wzrost o 6,3 proc. (154,5), następnie w Warszawie 
– o 4,8 proc. (1 344,9), Olsztynie – o 3,9 proc. (111,2), Lublinie – o 3,0 proc. (188,4). 
W pozostałych stolicach wzrost ten jest na poziomie od 2,5 proc. do 0,8 proc.
Z uprawnień emerytalnych skorzystało 1,10 proc. nauczycieli (6 564). W porównaniu 
z ubiegłym rokiem szkolnym różnica ta wynosi 0,2 p. proc. W roku szkolnym 2016/2017 
na emeryturę odeszło 0,88 proc. nauczycieli (5 128). Z tytułu uprawnień do świadczeń kompensacyjnych skorzystało 0,44 proc. (2 629) nauczycieli. W ubiegłym roku było to 0,37 proc. (2 173). Nauczyciele, z którymi rozwiązano stosunek pracy z innych przyczyn, np. organizacyjnych, w roku szkolnym 2016/2017 stanowili 0,83 proc., a w roku szkolnym 2017/2018 – 0,96 proc. Pokazuje to, że reforma oświaty nie spowodowała istotnego zwiększenia liczby nauczycieli, z którymi rozwiązano stosunek pracy.
Przedszkola
W roku szkolnym 2017/2018 jest 1 359 830 dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego, to o 60 692 więcej w stosunku do roku ubiegłego. Wzrosła również liczba przedszkoli do 12 113. Mamy ich więcej o 351 niż w roku szkolnym 2016/2017. Ogółem wszystkich placówek (przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkole podstawowej, punktów przedszkolnych, zespołów wychowania przedszkolnego) jest w tym roku szkolnym 21 940.
O 3,52 p. proc wzrósł odsetek dzieci w wieku 3-5 lat w edukacji przedszkolnej i wynosi obecnie 84,60%. O 6,4 p. proc. wzrósł odsetek 3-latków w wychowaniu przedszkolnym, wynosząc ogółem 73,6% wszystkich dzieci w wieku 3 lat. 4-latków jest o 2,1 p. proc. więcej w placówkach (ogółem 86,6 proc.), zaś 5-latków – więcej o 2,6 p. proc., co oznacza ich odsetek na poziomie 93,3 p. proc. W miastach do różnego typu placówek uczęszcza 91,24 proc. przedszkolaków w wieku od 3 do 5 lat. To wzrost w stosunku do roku ubiegłego o 3,24 p. proc. Na wsi do placówek wychowania przedszkolnego chodzi 75,41 proc. dzieci i jest to więcej o 3,83 p. proc. niż rok wcześniej.

6-latki w I klasach szkół podstawowych
Rodzice 94,6 proc. 6-latków zdecydowali, że ich dzieci będą się nadal uczyły 
w przedszkolu. Tylko 5,4 proc. dzieci w wieku 6 lat rozpoczęło edukację w I klasie szkoły podstawowej. Populacja dzieci 6-letnich według danych GUS wynosi 396 766, z czego w I klasie szkoły podstawowej uczy się jedynie 21 495 uczniów.
Gimnazja
Prawie 100 proc. budynków gimnazjów zostało przekształconych w inne typy szkół, do nich włączonych lub funkcjonuje jeszcze w systemie oświaty (99,3 proc). W ubiegłym roku szkolnym w systemie oświaty funkcjonowało 7 630 gimnazjów. W roku szkolnym 2017/2018 jest 1 930 gimnazjów, z czego 915 samodzielnych, a 1 015 w zespołach. Ponadto mamy 5 645 szkół, w których działają oddziały gimnazjalne – klasa II i III, tj. szkół, do których gimnazja zostały włączone lub przekształcone.
W prawie oświatowym przewidziano kilka rozwiązań wygaszania gimnazjów. Samorządy mogą przekształcić je w inny typ szkoły lub włączyć do innego typu szkoły. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (art. 129) określa szczegółowe warunki i terminy przekształceń. Ostatecznie, ten typ szkoły wygaśnie w roku 2019.
Szkoły ogółem
W roku szkolnym 2017/2018 w Polsce do 25 967 szkół dla dzieci, młodzieży i dorosłych uczęszcza 4 886 189 uczniów i słuchaczy.
Do 14 375 szkół podstawowych chodzi 2 657 929 uczniów:
* do 1 930 gimnazjów – 711 394 dzieci (klasa II, III),
* do 3 674 liceów ogólnokształcących – 617 039 uczniów,
* do zasadniczej szkoły zawodowej – 101 594 uczniów (klasa II,III),
* do 1 505 branżowych szkół I stopnia – 54 231 uczniów.
* w 1890 technikach uczy się 503 154 uczniów.
Dodatkowo mamy 2 084 szkół policealnych, do których uczęszcza 230 322 słuchaczy. Natomiast do 509 szkół specjalnych przysposabiających do pracy chodzi 10 526 słuchaczy.
System Informacji Oświatowej (SIO) to baza danych, w której gromadzone są informacje o wszystkich szkołach i placówkach oświatowych w Polsce, w tym dane o wszystkich uczniach i nauczycielach. Jest to najbardziej wiarygodne źródło danych o oświacie, gdyż dane do systemu przekazują bezpośrednio dyrektorzy wszystkich szkół i placówek oświatowych w Polsce. Więcej informacji o SIO na www.sio.men.gov.pl.

Departament Informacji i Promocji
Ministerstwo Edukacji Narodowej