Zginęli za pomoc Żydom. Uroczystości w Rogóźnie i Ludwinie
dodano: 22.02.2018
W dniach 10 i 20 lutego 2018 r. przypada 75 –rocznica zamordowania w Dratowie i Ludwinie rodziny Marciniaków w związku z ukrywaniem Żydów oraz jeńca sowieckiego (Konstantego Gorłowa).
Z tej okazji 23 lutego 2018 r. organizowane są uroczystości związane z upamiętnieniem tragicznie zmarłych członków rodziny. Rozpoczną się one o godz. 11.30 na cmentarzu parafialnym w Rogóźnie. Następnie około godz. 12.15 odbędzie się spotkanie ze społecznością gminy Ludwin w Gminnym Centrum Kultury i Sportu w Ludwinie. W spotkaniu wezmą udział przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, władz państwowych i samorządowych, a także Helena Kuśnierz z d. Cygan – odznaczona Medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata w 1978 r.
Wg ustaleń poczynionych w toku śledztwa OKŚZpNP w Lublinie, sygn. S. 4/14/Zn w dniu 10 lutego do miejscowości Dratów (wówczas pow. Lubartów), przybyła grupa żandarmów niemieckich (prawdopodobnie z posterunku w Piaskach), wśród nich m.in. Daniel Schulz, Heinrich Reich oraz prawdopodobnie granatowi policjanci oraz wójt gminy Ludwin, z nadania niemieckiego Andrzej Sadowy. Otoczyli oni zabudowania rodziny Marciniaków. Spowodowane było to donosem osoby sołtysa Dratowa (prawdopodobnie nie był on narodowości polskiej), że rodzina Marciniaków przechowuje Żydów i jeńca sowieckiego.
Do biorących udział w obławie jako pierwszy wyszedł z zabudowań Jan Marciniak, który chciał wręczyć łapówkę żandarmom. W momencie kiedy sięgał do kieszeni został zastrzelony. Jego brat Józef zaczął uciekać w kierunku pobliskiego jeziora, tam dogonił go saniami Andrzej Sadowy i tam go zastrzelił. W tym czasie odnaleziono też ziemiankę z ukrywającym się jeńcem sowieckim Konstantym Gorłowem, który zaczął strzelać. Do ziemianki wrzucono granaty, co spowodowało śmierć jeńca.
W tym czasie do Dratowa udał się mieszkający w Uciekajce kolejny z braci Marciniaków – Feliks. Został rozpoznany przez sołtysa Dratowa i wskazany żandarmom. Feliks Marciniak próbował uciec i jednocześnie zaczął strzelać z pistoletu (był żołnierzem BCh/AK). W wyniku ostrzału został ranny a następnie popełnił samobójstwo (wg relacji syna Franciszka Marciniaka – aktualnie 90 lat, zam. Głogów), lub też został dobity przez Andrzeja Sadowego.
W tym czasie w zabudowaniach Marciniaków w Dratowie ukrywali się również Żydzi (m.in. Leopold Rejs/Reis), którym w tym czasie nic się nie stało (wg innych relacji akurat ich nie było w zabudowaniach).
W tym samym dniu zostały zatrzymane m.in. Julia Marciniak (żona Feliksa), Anna Jakubowska-Marciniak (z d. Ostasz) wraz córkami Krystyną Jakubowską i Heleną Marciniak (11 miesięcy) oraz Klementynę Marciniak (siostrę Marciniaków) wraz z dwuletnim dzieckiem. Dziecko to było narodowości żydowskiej (prawdopodobnie potomek lekarza z Zamościa). Wszyscy byli informowani, że jest ono nieślubnym dzieckiem Klementyny Marciniak. Wszystkie były przetrzymywane w budynku gminy w Ludwinie.
W dniu 20 lutego niemiecki żandarm Daniel Schulz (pod wpływem alkoholu) zastrzelił przy budynku gminy Klementynę Marciniak wraz z ukrywanym dzieckiem oraz Annę Marciniak (prawdopodobnie w 6 miesiącu ciąży). Zwolniona została Julia Marciniak, która wybłagała darowanie życia 9-miesięcznej Heleny Marciniak.
Rodzina Marciniaków została pochowana na cmentarzu rzymsko-katolickim w Rogóźnie.
Wg poczynionych ustaleń Klementyna Marciniak oraz jej siostra Janina Cygan (zm. 1948) zostały odznaczone medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przyznanym w 1978 r. za uratowanie Sary Reis.
Andrzej Sadowy został zatrzymany w kwietniu 1945 r. i wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 1 października 1947 r. (sygn. Knieb. 379/47) został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano w Więzieniu na Zamku w Lublinie.
Stanisław Marciniak – jedyny z braci który przeżył okres okupacji niemieckiej był żołnierzem AK a potem podziemia antykomunistycznego, został aresztowany w dniu 6 października 1951 r. w Kolonii Zbereże k. Włodawy, w trakcie likwidacji grupy Edwarda Taraszkiewicza ps. „Żelazny”, został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie na karę śmierci, wyrok wykonano w styczniu 1953 r. w Więzieniu na Zamku w Lublinie.
Aktualni żyjący członkowie rodziny Marciniaków:
Franciszek Marciniak (ur. 1928)– s. Feliksa, zam. Głogów
Helena Kuśnierz z d. Cygan (ur. 1931), zam. Lublin, córka Franciszka i Janiny zd. Marciniak - odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Helena Mańkowska z d. Marciniak (ur. 1942) córka Jana Marciniaka i Anny Jakubowskiej, zam. Kędzierzyn- Koźle
Dawid Florczak
asystent prasowy
Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie
Aktualności
więcej-
Festiwal Smaku i Tradycji!
- Nietrzeźwy rowerzysta był poszukiwany listem gończym
- 300+ z ZUS: ponad 57 mln zł już na kontach rodziców
- Od konstrukcji do działania w terenie. Lubelscy Terytorialsi rozwijają kompetencje dronowe
- 100-lecie Muzeum Zamojskiego – obchody jubileuszu
- Diecezjalno-Gminne Święto w Krasnobrodzie
- 22. Polskie Kino Młodego Widza
- Ekstradycja 47-latka poszukiwanego ENA namierzonego przez lubelskich „łowców głów”
Komentowane Aktualności
- Głosowanie na nowe logo promocyjne Miasta Zamość (1)
- Zamość na Okrągło 2026 (5)
- Wyższa emerytura? Zamojski ZUS zaprasza na spotkanie (2)
- Zamiast folii – papierosy. KAS udaremniła przemyt za 5 mln zł na granicy w Dorohusku (1)
- Kolejne remonty mogił żołnierskich na Cmentarzu Wojennym Rotunda (1)
- Uroczystości patriotyczne we wrześniu 2026 roku w Zamościu (1)
- 60 połączy os. Karolówka z al. Jana Pawła II (2)
- Media bez wyboru (72)
- Stanowisko KMP Zamość dotyczące ,,pewnego artykułu" (36)
- Stanowczy sprzeciw (34)
- Nowe zasady bezpieczeństwa (32)
- Po 27 latach pracy ze stanowiskiem rozstał się dr hab. n. med. Andrzej Kleinrok (28)
- Licznik długu miasta Zamościa na schodach ratusza (27)
- 1163 nowe przypadki zakażenia koronawirusem na terenie województwa lubelskiego (23)
Komentowane TV
- XXXI sesja Rady Miasta Zamość (614)
- Program Rafała Zwolaka (190)
- Strażacy z Zamościa gasili pożary w Hiszpanii (1)
- Zderzenie hulajnogi z volkswagenem. 22-latek dostał 1000 zł mandatu (1)
- Pozrywane dachy z domów i budynków gospodarczych (2)
- Święto Wojska Polskiego w Zamościu (76)
- Skręcała w lewo i nie ustąpiła pierwszeństwa (1)
- Dziękuję i życzę (1686)
- LXX Sesja Rada Miasta Zamość (1013)
- VI Sesja Rady Miasta Zamość (1007)
- IV Sesja Rady Miasta Zamość (990)
- XII Sesja Rada Miasta Zamość (884)
- X Sesja Rada Miasta Zamość (883)
- Michał Zawiślak kandydatem na wójta (802)
Inne informacje
Służba, która płynie we krwi. Żołnierze 2 Lubelskiej Brygady OT ponownie w akcji HDK
dodano: 01.09.2026Żołnierze 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej zakończyli ostatni weekend wakacji, oddając ponad 62 litry krwi. Do akcji włączyło się blisko 140 dawców. W ciągu dwóch dni krew oddawano podczas trzech akcji w Lublinie i Dęblinie. W czasie, gdy po wakacyjnych miesiącach zapasy krwi wymagają szczególnego uzupełnienia, lubelscy Terytorialsi po raz kolejny odpowiedzieli tam, gdzie ich pomoc jest najbardziej potrzebna.
Zobacz materiałOd konstrukcji do działania w terenie. Lubelscy Terytorialsi rozwijają kompetencje dronowe
dodano: 08.09.2026Technologie bezzałogowe na stałe wpisują się we współczesne środowisko działań, dlatego umiejętności związane z ich obsługą i wykorzystaniem są systematycznie rozwijane w 2 Lubelskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej. Tym razem swoje kompetencje doskonalili żołnierze 21 Lubelskiego Batalionu Lekkiej Piechoty. Szkolenie obejmowało zarówno techniczne przygotowanie platform FPV, jak i praktyczne wykonywanie lotów w warunkach terenowych.
Zobacz materiałPolicjanci zatrzymali agresywnego 75-latka, który zaatakował ich maczetą, siekierą i nożem
dodano: 18.08.2026Policjanci z Posterunku Policji w Łabuniach interweniowali wobec 75-latka, który wczoraj groził swojej żonie pozbawieniem życia. W trakcie interwencji zaatakował funkcjonariuszy przy użyciu maczety, siekiery i noża. Mieszkaniec gminy Komarów-Osada został obezwładniony i zatrzymany. Z jego udziałem zaplanowane są dalsze czynności.
Zobacz materiałDrugie życie starych fotografii. Fundacja „Obywatelski Wschód” zaprasza na wyjątkową podróż do Zamościa z sprzed pół wieku
dodano: 13.08.2026Niedokończona odbudowa Przez dwa miesiące mieszkańcy otwierali rodzinne albumy, szuflady i dzielili się zdjęciami, których często nikt wcześniej nie widział. Rozkopane ulice, rusztowania, ekipy konserwatorów, czyny społeczne i codzienne życie w cieniu wielkiej odbudowy Zamościa. Wszystko to utrwalili na fotografiach. Teraz te niezwykłe zdjęcia i wspomnienia po raz pierwszy zostaną pokazane publicznie.
Zobacz materiał
Wasze komentarze (0)