Dopalacze, zażywane jako legalne zamienniki narkotyków, potrafią być równie niebezpieczne. W Bydgoszczy walczy o życie jeden z nastoletnich amatorów psychoaktywnych substancji. Nie ma prawnej definicji dopalaczy. Według Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii to substancja, która ma działanie psychofarmakologiczne lub toksyczne. Ich spożycie powoduje pobudzenie, euforię, zwiększenie koncentracji i uczucie przyjemności. By ominąć polskie prawo, na opakowaniach jest adnotacja: "Nieprzeznaczone do spożycia dla ludzi". W ofercie sklepów funkcjonują jako kadzidła, substancje przeznaczone do obrzędów religijnych i obiekty kolekcjonerskie. Dopalacz to produkt, w którego skład wchodzą różne, niekiedy legalne, substancje naturalne i syntetyczne, niejednokrotnie również znajdujące się w legalnym obrocie handlowym i wchodzące w skład np. kosmetyków czy leków. W składzie dopalaczy możemy znaleźć rośliny z bardzo egzotycznych krajów, ale też szałwię oraz substancje chemiczne.Niebezpieczne w dopalaczach jest to, że często nie znamy prawdziwego składu tych produktów. Kiedy przyjeżdża pacjent, ewidentnie pod wpływem środków psychoaktywnych, nie wiemy pod wpływem jakiej substancji jest – mówi dr Ryszard Feldman, toksykolog. Zazwyczaj osoby pod wpływem dopalaczy są bardzo pobudzone, często agresywne, mają przyspieszoną czynność serca.Użytkownicy opisują efekty działania tych substancji jako dość zbliżone do amfetaminy i ich pochodnych oraz do tabletek ekstazy, ale ze względu na znacznie krótszy czas działania (ok. 2 godzin przy zażyciu donosowym) często porównywany jest także do kokainy.Prawo.Dlaczego nie można zdelegalizować dopalaczy? Bo nie wiadomo, co to jest dopalacz. Nie ma definicji takiego produktu. Gdyby zdelegalizować dopalacze, następnego dnia w sklepach pojawiłyby się na przykład „odpalacze” itp. Także wycofywanie substancji z obrotu jest procedurą skomplikowaną. Odbywa się na poziomie ustawowym, dlatego każdorazowo jest potrzebna nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a to trwa. Poza tym po wycofaniu jakiej substancji w dopalaczach stosowane są inne, a znanych substancji o działaniu psychoaktywnym jest ok. 50 tys.Podmioty sprzedające dopalacze umieszczają na etykietach informacje, że to materiały kolekcjonerskie, nawozy do roślin itp. Dzięki takiemu rozwiązaniu sanepid nie może zarzucić, że taka substancja jest szkodliwa dla zdrowia (bo to produkt nie przeznaczony do spożycia), a dodatkowo jeżeli ktoś się zatruje to jego wina, bo przecież spożył ich produkt wiedząc, że nie jest przeznaczony do spożycia. Czyli na własną odpowiedzialność. Dodatkowo nie wymagają żadnej rejestracji ani badań.Polska jest najbardziej w Europie zaawansowana w wykluczaniu z obrotu substancji psychoaktywnych. Tylko w ciągu ostatniego roku na ustawową listę trafiło ich 29. Pierwsze dopalacze były sprowadzane z Nowej Zelandii, ale teraz prawdopodobnie produkowane są w większości krajów Europy, również w Polsce.Nowa ustawa.Pod koniec sierpnia weszła w życie ustawa zakazująca handlu "dopalaczami" zawierającymi m.in. mefedron oraz dziewięć syntetycznych kanaboidów. W Polsce substancja ta reklamowana jest zazwyczaj przez sprzedawców jako "sole do kąpieli" albo "białe proszki". Resort zdrowia pracuje już nad kolejną ustawą, umożliwiającą wycofanie z rynku na okres od 12 do 18 miesięcy substancji wzbudzającej podejrzenie szkodliwości dla zdrowia, która wchodzi w skład "dopalaczy". Także w sierpniu rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości, który wprowadza zakaz reklamowania i promowania substancji psychotropowych lub środków odurzających. Nie będzie można reklamować środków spożywczych lub innych produktów poprzez sugerowanie, że posiadają one działanie podobne do substancji psychotropowych lub środków odurzających, a ich użycie, nawet niezgodne z przeznaczeniem, może powodować skutki takie jak wspomniane substancje i środki.