Jakie państwo, taki obywatel

Konferencja, zorganizowana 27 października w Krasnymstawie, pod patronatem Marszałka Województwa Lubelskiego, była kolejną z debat poruszających ważne i aktualne tematy społeczne. Blisko 80 osób przyszło posłuchać dyskusji panelowej z udziałem znakomitych postaci polskiego życia publicznego. Gościem konferencji, który na ten predykat zasługuje szczególnie, był wybitny prawnik, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Andrzej Zoll.Obok Zolla w panelu zasiedli: były prokurator krajowy i szef MSWiA Janusz Kaczmarek, doradca ds. mediacji w warszawskiej kancelarii Smoktunowicz Falandysz Barbara Falandysz, a także przedstawicielka społeczności lokalnej, dyrektor Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Rejowcu Hanna Mazurkiewicz.. Panel prowadził znany i ceniony dziennikarz, m.in. były wieloletni korespondent renomowanego dziennika „Financial Times" w Polsce Krzysztof Bobiński. - Dyskusje na temat państwa, jakie ono ma być, jakie funkcje spełniać, jakie potrzeby obywateli zaspokajać, towarzyszą ludziom od początków tej formy organizacji społecznej. O państwie głos zabierali filozofowie, od Platona poczynając, teoretycy państwa, psychologowie społeczny, badacze przemian cywilizacyjnych i kulturowych, także politycy, choć ci niekoniecznie zawsze szczęśliwie - mówił Roman Żelazny, dodając, że Polacy toczyli te dyskusje bardzo intensywnie. - I toczą je nadal. Stanowią o tym względy historyczne, a także głębokie i radykalne przemiany ustrojowe w ciągu ostatnich 50 lat. Stajemy wobec pytań, jakie ma być państwo w dobie zmian zachodzących w świecie, globalizacji, uwolnienia sił rynkowych, przemian kulturowych, których źródłem są m.in. media. Hanna Mazurkiewicz podzieliła się refleksjami na temat przejawów oddziaływania państwa w życiu codziennym. Poruszyła nie tylko kwestie bezpieczeństwa międzynarodowego, obrony przed terroryzmem, a także w zakresie państwa jako narzędzia przymusu i egzekwowania prawa, a więc zwalczania pospolitych przestępstw, chuligaństwa i chamstwa na ulicy. Mówiła również o bezpieczeństwie socjalnym, o stabilności polityki państwa w systemie podstawowych zabezpieczeń - emerytur, ochrony zdrowia, ochrony prawa konsumenckiego. Profesor Andrzej Zoll podkreślił znaczenie polskiej konstytucji jako aktu prawnego, któremu Polska zawdzięcza uznanie międzynarodowe oraz prawno-polityczną stabilność wewnętrzną. Na szczególne uznanie zasługuje pod tym względem dorobek polskiej konstytucji w sferze przestrzegania godności człowieka i praw obywatelskich. - Właśnie te wartości są kluczowe i stanowią punkt wyjścia do wszystkich regulacji oraz rozwiązań mających na celu bezpieczeństwo państwa i jego obywateli. Bez nich nie ma bezpieczeństwa - mówił profesor Zoll. Janusz Kaczmarek zwracał uwagę na postępującą ingerencję państwa w sferę życia codziennego. Państwo jest wścibskie i ciekawskie. Chce penetrować życie obywatela i znać każdy jego szczegół. Stara się też, aby tak było w praktyce. Dlatego domaga się najszerszej palety technik operacyjnych - podsłuchów, nagrań, zbierania danych. I zawsze znajduje dla tego uzasadnienie. W tej sytuacji mamy prawo pytać, po co to państwu. I czy tego chcemy, jako obywatele. Czy państwo ma rzeczywiście interes w tym, żeby znać nasze życie prywatne, przebyte choroby, upodobania kulinarne albo związane z ubiorem, orientacje seksualne, problemy rodzinne. Rosnące kompetencje i zakres możliwości służb specjalnych podkreślał również prof. Zoll. - Gdy byłem przy Okrągłym Stole i siedziałem przy podstoliku, przy którym rozmawialiśmy o problemach bezpieczeństwa, tematem były uprawnienia milicji. A dzisiaj w wolnym, demokratycznym państwie służby specjalne mają o wiele większe uprawnienia niż my przyznaliśmy je wtedy milicji. Mają, bo politycy im to zagwarantowali, a my jako społeczeństwo zgodziliśmy się.