Na granicy lądowej i przejściach lotniczych nierzadko zdarzają się przypadki przewozu modowych towarów typu torebki, buty, portfele czy paski do spodni, które wykonane są z okazów CITES, np. ze skór węży. Przeciwdziałanie nielegalnemu i niekontrolowanemu obrotowi gatunkami CITES to jedno z zadań Służby Celno-Skarbowej.

Moda na bakier z prawem

Ostatnio na przejściu granicznym w Hrebennem funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej znaleźli w bagażu mieszkańca USA buty wykonane ze skóry pytona. Zarówno pytony, jak też inne dusiciele, np. boa czy anakondy, podlegają ochronie gatunkowej CITES, a co za tym idzie – na przewóz wykonanych z nich wyrobów potrzebne są odpowiednie zezwolenia.

Mężczyzna nie krył zaskoczenia, gdy funkcjonariusze poprosili go o okazanie dokumentów pozwalających na legalny wywóz towaru za granicę. Podróżny nie miał zezwolenia CITES i tłumaczył, że nie wiedział o takim obowiązku.  

Ponieważ nieznajomość prawa w żadnym wypadku nie zwalnia z odpowiedzialności, funkcjonariusze zajęli obuwie, a mężczyźnie grozi odpowiedzialność karna za popełnienie przestępstwa określonego w ustawie o ochronie przyrody. Przewożenie przez granicę bez odpowiednich zezwoleń (w przypadku Polski zgody Ministerstwa Klimatu i Środowiska) okazów uwzględnionych na liście CITES może skutkować konfiskatą przedmiotów, grzywną, a nawet karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Szacunkowa wartość rynkowa zatrzymanych butów z pytona to 1,5 tys. zł.

Ochrona gatunków CITES – problem globalny

Jak alarmują eksperci – lista zagrożonych wyginięciem gatunków zwierząt systematycznie się wydłuża. Zgodnie z raportem opublikowanym przez ONZ w 2019 roku, w ciągu najbliższych dekad może wyginąć nawet co ósmy gatunek istniejący na Ziemi. Dlatego też w ratowanie dzikich gatunków – w ramach Konwencji Waszyngtońskiej (CITES) – zaangażowało się większość krajów na świecie, w tym Polska. Stworzona została lista gatunków, które podlegają ochronie (Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2023/966 z dnia 15 maja 2023 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi).

Michał Deruś

rzecznik prasowy

Izba Administracji Skarbowej w Lublinie