„Aktywny rodzic”

W październiku ZUS zaczął przyjmować wnioski o trzy świadczenia z nowego programu „Aktywny rodzic”, który pomaga godzić pracę zawodową z opieką nad dziećmi do lat trzech. Na maluchy, które chodzą do żłobka, klubu dziecięcego albo zajmuje się nimi dzienny opiekun, przysługuje „aktywnie w żłobku”. Pokrywa czesne do 1500 zł miesięcznie bez wyżywienia. Na dzieci od 12 do 35 miesiąca życia, które nie uczęszczają do żadnej placówki opieki, aktywnym zawodowo rodzicom przysługuje świadczenie „aktywni rodzice w pracy” (1500 zł miesięcznie). A na pozostałe maluchy w tym wieku można otrzymać „aktywnie w domu” (500 zł miesięcznie), które zastąpiło Rodzinny Kapitał Opiekuńczy.

Rodzice z województwa lubelskiego wystąpili o wsparcie z nowego programu na około 21,5 tys. dzieci. Najwięcej wniosków dotyczyło „aktywnie w żłobku” – na prawie 8,1 tys. dzieci. O „aktywni rodzice w pracy” opiekunowie wystąpili na 6,9 tys. maluchów, a o „aktywnie w domu” – na 6,5 tys. dzieci.

Rodzina 800+

Od stycznia 2024 roku świadczenie wychowawcze wzrosło z 500 do 800 złotych miesięcznie. ZUS zrealizował zmianę automatycznie. Rodzice nie musieli robić nic, żeby otrzymać wsparcie w nowej wysokości. W ubiegłym roku ZUS wypłacał świadczenie 800+ na około 363 tys. dzieci z województwa lubelskiego.

Świadczenie wspierające

Świadczenie wspierające to pomoc dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. ZUS przyznaje je od początku 2024 roku osobom, którym wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności ustalił odpowiedni poziom potrzeby wsparcia (70-100 punktów). Wynosi obecnie od 712,38 do 3 918,11 złotych miesięcznie – w zależności od punktacji ustalonej przez WZON.

W ubiegłym roku o świadczenie mogły wystąpić do ZUS osoby, którym WZON ustalił poziom potrzeby wsparcia na 87–100 pkt. Wniosek mogły też złożyć osoby z niższą punktacją, pod warunkiem że ich opiekunom przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo zasiłku dla opiekuna wypłacanego przez gminę. Do końca roku wnioski o świadczenia wspierające wpłynęły do ZUS od ponad 4,8 tys. mieszkańców województwa lubelskiego.

W 2025 roku po świadczenie będą mogły zgłosić się osoby z decyzją na 78–86 punktów, a pozostałe – od 2026 roku.

Trzynastki i czternastki

Emeryci i renciści otrzymali dodatkowe roczne świadczenia pieniężne: w kwietniu „trzynastki”, a we wrześniu „czternastki”. Tzw. trzynastkę dostał każdy świadczeniobiorca. Wynosiła tyle co emerytura minimalna (1780,96 zł brutto).

Taka sama była wysokość tzw. czternastki dla klientów ZUS, których świadczenie nie przekraczało 2900 zł brutto. Osoby z wyższymi emeryturami i rentami (maksymalnie 4630,96 zł brutto) otrzymały czternastkę pomniejszoną zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. To dodatkowe świadczenie trafiło do ponad 358 tys. klientów ZUS w województwie lubelskim.

Emerytury pomostowe

W styczniu 2024 roku prawo do emerytury pomostowej uzyskały osoby, które po raz pierwszy podjęły pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze po 1 stycznia 1999 roku. Tzw. pomostówka pozwala wcześniej odejść na emeryturę osobom, które pracują w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Od początku roku do listopada do ZUS wpłynęło ponad 1,9 tys. nowych wniosków o emerytury pomostowe, z czego 81 od mieszkańców województwa lubelskiego.

Wakacje składkowe

Koniec roku przyniósł nową ulgę dla przedsiębiorców, którzy mają wpis do rejestru CEIDG i ubezpieczają do 10 osób (łącznie z sobą). W jednym wybranym miesiącu roku mogą korzystać z tzw. wakacji składkowych. Za ten miesiąc nie płacą składek na własne ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

W ubiegłym roku mogli skorzystać z ulgi tylko za grudzień (co oznacza niższy przelew w styczniu). W 2025 roku mogą wybrać dowolny miesiąc. Kwota nieopłaconych składek jest za przedsiębiorcę uzupełniana z budżetu państwa, więc nie traci uprawnień do świadczeń z ZUS.

W województwie lubelskim o zwolnienie ze składek za grudzień wystąpiło około 53 tys. przedsiębiorców. Ponad 48 tysięcy spraw zakończyło się do tej pory przyznaniem wakacji składkowych na ponad 60 mln zł.

Świadczenie interwencyjne dla powodzian

We wrześniu południowo-zachodnią część Polski dotknęła powódź. Poszkodowani w jej wyniku przedsiębiorcy mogli występować do ZUS o świadczenie interwencyjne na wsparcie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Wpłynęło w tej sprawie ponad 1,5 tys. wniosków. Zakład wypłacił przedsiębiorcom przeszło 147 mln zł wsparcia.

Małgorzata Korba

rzecznik ZUS w województwie lubelskim