Komisja Europejska zaproponowała dzisiaj dodanie 5 państw Wysp Karaibskich (Dominika, Grenada, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny oraz Trynidad i Tobago), 10 państw Wysp Pacyfiku (Kiribati, Wyspy Marshalla, Mikronezja, Nauru, Palau, Samoa, Wyspy Salomona, Tonga, Tuvalu oraz Vanuatu) oraz Timoru Wschodniego do listy państw trzecich i terytoriów, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego.
Celem jest uproszczenie obywatelom tych państw wjazdu do strefy Schengen, jak również na teren Cypru, Bułgarii i Rumunii. Obywatele każdego z tych państw nie będą już zobowiązani do występowania z wnioskiem o wizę na pobyt krótkoterminowy (do 90 dni), jeżeli będą posiadaczami paszportów, czy to dla celów biznesowych, turystycznych czy też ze względów rodzinnych. Nowe rozwiązanie spowoduje, że planowanie podróży stanie się prostsze, a koszty podróżowania zostaną obniżone. Funkcjonowanie ograniczonej liczby konsulatów państw członkowskich w wielu z tych państw oznaczało, że osoby występujące o wizy musiały podróżować często za granicę, by złożyć wniosek o wizę Schengen.
Wniosek Komisji przewiduje, że zwolnienie z obowiązku wizowego zostanie przeprowadzone symetrycznie w drodze umów dotyczących znoszenia wiz, zapewniając reżim bezwizowy dla wszystkich obywateli UE, którzy pragną odwiedzić te państwa. Ponadto z obowiązku wizowego zostaną zwolnione również szczególne kategorie obywateli brytyjskich, które są obecnie objęte tym obowiązkiem (wg szacunków 300tys. osób mających miejsce pobytu głównie w brytyjskich terytoriach zamorskich, takich jak Bermudy oraz Wyspy Turks i Caicos).
Obecnie podjęcie ostatecznej decyzji w sprawie wniosku Komisji zależy od Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej.
Sprawozdanie dotyczące funkcjonowania lokalnej współpracy w ramach układu z Schengen
Komisja przyjęła dziś również sprawozdanie dotyczące funkcjonowania „lokalnej współpracy w ramach układu z Schengen”. W sprawozdaniu oceniono dwa pierwsze lata wdrażania kodeksu wizowego UE i zawarto konkretne zalecenia dotyczące sposobów poprawy współpracy w przyszłości, na przykład w drodze dzielenia się obciążeniami przez wszystkie zainteresowane podmioty. Usprawniona lokalna współpraca w ramach układu z Schengen, zwłaszcza w zakresie harmonizacji praktyk, przyczyni się do wzmocnienia wiarygodności wspólnej polityki wizowej UE i zapewni równe, sprawiedliwe i przejrzyste traktowanie wnioskodawców.
Wniosek dotyczący włączenia tych 16 państw do wykazu państw objętych reżimem bezwizowym w drodze zmiany rozporządzenia 539/2001 normującego politykę wizową państw członkowskich UE wynika z regularnych przeglądów przeprowadzanych przez Komisję Europejską. Opiera się na ocenie wymogów i kryteriów technicznych w poszczególnych przypadkach w zakresie, między innymi, nielegalnej migracji, porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego oraz stosunków zewnętrznych Unii z państwami trzecimi.
Od momentu przyjęcia rozporządzenie dotyczące wiz było zmieniane osiem razy. Ostatnio, w 2010 r., kiedy na liście państw, których nie obowiązuje reżim wizowy, zostały umieszczone Tajwan, Albania, Bośnia i Hercegowina.
Obecnie strefa Schengen obejmuje 22 państwa członkowskie UE i cztery państwa stowarzyszone (Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię). Z chwilą wjazdu do strefy Schengen obywatele tych państw, niebędących członkami UE, mogą swobodnie podróżować z jednego do drugiego kraju. Zniesienie wiz będzie miało również zastosowanie w przypadku Rumunii, Bułgarii i Cypru, które nie są jeszcze pełnoprawnymi członkami strefy Schengen.
Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą we współpracy Schengen i nie są objęte wspólną polityką wizową. Zawarły one zatem odrębne umowy z państwami spoza UE.
W 2011 r. państwa członkowskie UE oraz państwa współpracujące w ramach Schengen wydały około 12 milionów wiz.
Przepisy kodeksu wizowego (rozporządzenie (WE) 810/2009) są powszechnie stosowane w konsulatach państw członkowskich. Biorąc jednak pod uwagę różnice w lokalnych warunkach, niezbędna jest spójna współpraca między państwami członkowskimi i Komisją, tak by ogólne przepisy prawne były stosowane spójnie, z jednoczesnym uwzględnieniem lokalnych warunków.
W „lokalnej współpracy w ramach układu z Schengen” prowadzi się prace, na przykład w celu oceny, czy konieczne jest, by państwa członkowskie ujednoliciły wykaz dokumentów uzupełniających przedkładanych przez osoby wnioskujące o wizy w danym państwie. W 2011 r. Komisja przyjęła już dwie decyzje w sprawie takich ujednoliconych wykazów obejmujących 20 lokalizacji w najważniejszych państwach trzecich, takich jak Chiny, Turcja, Arabia Saudyjska i Indonezja. Wykazy te przyczyniają się do zapewnienia równego traktowania osób składających wnioski o wizy zgodnie z przepisami kodeksu wizowego. 


Marta Angrocka-Krawczyk
Wydział prasy
Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce