„Staże są kluczowe dla zwiększenia możliwości zatrudnienia młodych ludzi i zapewnienia płynnego zakończenia edukacji i wejścia na rynek pracy. Niedopuszczalne jest, aby niektórzy stażyści byli wykorzystywani jako darmowa albo tania siła robocza. Państwa członkowskie muszą zapewnić, aby stażyści byli odpowiednio szkoleni i zdobywali cenne doświadczenie pomagające im znaleźć pracę. Proponowane wytyczne umożliwiłyby stażystom zdobycie wysokiej jakości doświadczenia zawodowego w odpowiednich warunkach pracy”, powiedział László Andor, unijny komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego.
Wytyczne zwiększyłyby przejrzystość warunków odbywania staży, na przykład poprzez wprowadzenie wymogu spisania pisemnej umowy o staż. Umowa powinna obejmować treści nauczania (cele nauczania, opieka) i warunki pracy (ograniczony czas trwania, godziny pracy, jasne wskazanie, czy stażyści otrzymają zapłatę lub inną formę wynagrodzenia oraz informacja, czy będą objęci ubezpieczeniem społecznym). Wzorcowe ogłoszenie o stażu zawierałoby informację, czy staż będzie płatny.
Przyjęcie ram jakości dla staży ustanawiających wspólne normy jakościowe dla staży to impuls wspomagający wdrożenie przez państwa członkowskie programów gwarancji dla młodzieży. Przyjęcie ram jakości zwiększyłoby również liczbę staży transnarodowych i pomogło uwzględnić staże na portalu EURES zgodnie z wnioskiem, który Rada Europejska zawarła w swoich konkluzjach z czerwca 2012 r.
Zaproponowane ramy nie obejmują staży odbywanych w ramach studiów ani staży wymaganych, aby uzyskać dostęp do określonego zawodu.
Ramy jakości dla staży to jedna z inicjatyw ogłoszonych w ramach pakietu na rzecz zatrudnienia młodzieży z grudnia 2012 r. (zob. IP/12/1311, MEMO/12/938 i SPEECH/12/910).
Gwarancje dla młodzieży mają na celu zapewnienie wszystkim młodym ludziom w wieku do 25 lat dobrej oferty pracy, dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu lub stażu w ciągu czterech miesięcy przejścia na bezrobocie lub zakończenia formalnej edukacji. Gwarancje dla młodzieży to jedna z najistotniejszych i najpilniejszych reform strukturalnych, którą państwa członkowskie muszą wdrożyć, aby obniżyć bezrobocie wśród młodzieży i ułatwić płynne zakończenie edukacji i wejście na rynek pracy. Dobrej jakości szkolenia są niezbędne, aby skutecznie wdrożyć tę reformę(MEMO/13/968 i MEMO/13/984).
W ciągu ostatnich dwudziestu lat staże stały się dla młodych ludzi ważną drogą wejścia na rynek pracy. Choć staże coraz częściej stanowią standardowy element naszych rynków pracy, to wraz z ich popularyzacją pojawiają się rosnące obawy co do treści nauczania i warunków pracy. Jeśli staże mają rzeczywiście ułatwiać dostęp do zatrudnienia, to w ich ramach należy oferować wysokiej jakości treści nauczania i odpowiednie warunki pracy i nie powinno się traktować ich jako tanich zamienników stałych miejsc pracy.
Z niedawnego badania Eurobarometru dotyczącego jakości staży wynika, że staże są powszechne: około połowa badanych (46%) odbyła staż, a wielu z nich odbyło więcej niż jeden staż. Z badania wynika również, że 35% podmiotów oferujących staże nie oferuje pisemnej umowy o staż, a 23% stażystów po zakończeniu stażu otrzymuje ofertę jego przedłużenia zamiast oferty pracy. Badanie pokazuje, że staże zagraniczne stanowią zaledwie 9% staży.
Badanie dotyczące staży we wszystkich państwach członkowskich UE zostało opublikowane przez Komisję w lipcu 2012 r. Zawarto w nim zalecenie, aby w ramach stażu zapewniano więcej gwarancji w zakresie jakości i perspektyw dla młodych ludzi i uwzględniano wymogi rynku pracy. 

Marta Angrocka-Krawczyk
Wydział prasy
Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce