Lubelskie na sto dwa...dzieścia!

Lista Produktów Tradycyjnych (LPT) powstała z myślą o tych, którzy chcieliby ocalić od zapomnienia produkty i dania przygotowywane dokładnie tak, jak sto czy dwieście lat temu, a także o tych, którzy ich poszukują. Ten specyficzny rejestr, prowadzony przez ministra rolnictwa, gromadzi dane o rarytasach historycznie związanych z konkretnym i regionami Polski, a wytwarzanych z wykorzystaniem metod tradycyjnych od co najmniej 25 lat.
Dzięki aktywności Lublinian, na liście aż roi się dziś od kresowych przysmaków od lat przyrządzanych na ziemi lubelskiej. Nasze wpisy to niemal 10% całego rejestru! Tłoczno tu od chlebów na zakwasie, gryczaków, zup, miodów czy pierników. Nie brakuje też warzyw, owoców i ich przetworów, takich jak serwowane na królewskie podwieczorki konfitury czy słodkie syropy. Na LPT mogą być wpisane zarówno produkty rolne, jak i tzw. środki spożywcze oraz napoje. Tak szeroko rozstawione "widełki", pozwoliły na rejestrację - obok palety wędlin, pieczeni z dzika czy nadziewanych kaczek - także świni rasy puławskiej! 
- Zgłosić można naprawdę wiele różnych produktów i gotowych potraw. Wszystko zależy od inwencji wnioskodawców, którzy potrafią udokumentować tradycyjną metodę wytwarzania danego specjału - mówi Sławomir Struski, dyrektor Departamentu Rolnictwa i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego. - Nasza akcja informacyjna w tym względzie przynosi wymierne efekty - lubelscy wytwórcy coraz częściej doceniają rolę Listy Produktów Tradycyjnych w promocji swoich wyrobów. W samym tylko pierwszym kwartale tego roku odnotowaliśmy rekordową liczbę ok. 20 zgłoszeń do rejestru.
Co ma urząd mar szałkowski do LPT? To właśnie tutaj trafiają wszystkie wnioski, zanim zostaną przekazane do ministra rolnictwa. W imieniu marszałka województwa sprawdza je (pod kątem formalnym i merytorycznym) pracownik Departamentu Rolnictwa i Środowiska, który kieruje je także do zaopiniowania Polskiej Izbie Produktu Regionalnego i Lokalnego. Pozytywnie ocenione wnioski przesyłane są do ministra, który ostatecznie wpisuje produkty na listę. Obecnie na rejestrację w ministerstwie czeka sześć kolejnych "lubelskich" zgłoszeń. Są to m.in. sery z ziołami, jabłczanka z Fajsławic, pierogi z czerwoną fasolą czy kapusta z grochem i śmietaną z Gorzkowa.
Brzmi świetnie i tak też smakuje. O tym, co kryje się pod finezyjnymi nierzadko nazwami lubelskich produktów regionalnych, przekonać się można podczas kilku imprez organizowanych przez urząd marszałkowski specjalnie z myślą o promocji rodzimej kuchni naszych babć. Jedną z nich jest finał konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo - Smaki Regionów", na który w tym roku zapraszamy 20 lipca do Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie! Towarzyszący finałowi kiermasz rokrocznie bije rekordy pod względem liczby lokalnych wystawców, zainteresowanych sprzedażą swoich smakołyków.
To dla nich czysty zysk (uczestnictwo w imprezie organizowanej przez urząd jest bezpłatne), ale nie jedyny... Wpisanie produktów na LPT stwarza wytwórcom produktów tradycyjnych możliwość ubiegania się o udzielenie odstępstw od obowiązujących i prawnie uregulowanych wymogów produkcyjnych (weterynaryjnych lub sanitarnych), np. tych dotyczących materiałów, z których zbudowane są przyrządy i sprzęt używany do produkcji lub pakowania wyrobów tradycyjnych oraz w odniesieniu do dojrzewalni lub pomieszczeń dla takich produktów. Te konkrety zainteresują każdego zarejestrowanego przedsiębiorcę. Ale lista stworzona jest też dla tych, którzy wytwarzają produkty tradycyjne tylko na własny użytek, a nawet tych, którzy ich nie produkują (choć potrafią), a jedynie posiadają o nich odpowiednią wiedzę.