Komisja odchudza i upraszcza prawo UE, zmniejszając jego koszty

Przewodniczący Barroso powiedział: „Komisja rozszerza swój program inteligentnych regulacji. REFIT ma istotne znaczenie dla wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w Europie. Chcemy ułatwić życie obywatelom i przedsiębiorstwom, skupiając przepisy UE na tych kwestiach, które najlepiej jest rozwiązywać na poziomie europejskim, przy jednoczesnym odchudzeniu i uproszczeniu tych przepisów oraz obniżeniu kosztów ich wdrażania. Postępy są znaczne. Jednak wyniki nie przyjdą z dnia na dzień. Sukces wymaga – od wszystkich instytucji UE, a w szczególności od państw członkowskich – nieustających wysiłków, jasnych priorytetów politycznych i poczucia współodpowiedzialności. Niezwykle istotne jest, aby kontynuować te działania w następnej kadencji.”.
Dzisiejszy komunikat w sprawie REFIT oraz tablica wyników podkreślają postępy w następujących obszarach:
Działania podjęte przez Komisję
Większość wniosków ustawodawczych dotyczących uproszczenia i ograniczania obciążeń wskazanych w październiku 2013 r. została już przyjęta lub ich przyjęcie jest planowane w bieżącym roku. Komisja formalnie zatwierdziła i opublikowała 53 ogłoszenia o wycofaniu wniosków oczekujących na przyjęcie, po konsultacjach z Parlamentem i Radą, w tym wszystkie dziewięć inicjatyw REFIT. Ponadto Komisja postanowiła wstrzymać się od przedstawiania szeregu wniosków, na przykład w obszarach bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy w zakładach fryzjerskich. Komisja przygotowuje się, zgodnie z planem, do uchylenia obowiązujących przepisów UE. Podjęto także pierwsze działania w ramach kontroli sprawności w obszarach takich jak: odpady, bezpieczeństwo i zdrowie w miejscu pracy oraz ogólne prawo żywnościowe.
Działania podjęte przez Radę i Parlament Europejski
Od października 2013 r. prawodawca (Parlament i Rada) przyjął szereg istotnych wniosków dotyczących uproszczenia i ograniczania obciążeń, w tym przepisów dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych, zamówień publicznych i tachografu cyfrowego.
Działania podjęte przez państwa członkowskie
Według szacunków, nawet 1/3 obciążeń administracyjnych związanych z przepisami UE wynika z krajowych środków wykonawczych Zob.: (COM(2009)544 „Program działań na rzecz zmniejszenia obciążeń administracyjnych w UE – Sektorowe plany zmniejszenia obciążeń i działania w 2009 r.”). Na państwach członkowskich spoczywa zatem istotny obowiązek, jakim jest nie tylko terminowe wdrażanie i pełne stosowanie prawa UE, ale również maksymalne ograniczenie obciążenia wynikającego z tego procesu. W tym względzie to organy państw członkowskich muszą wykorzystywać warianty uproszczeń oferowane przez przepisy UE i dopilnować, aby przepisy te były stosowane na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym w sposób maksymalnie skuteczny i efektywny.
Aby przepisy UE trwale spełniały swoje zadanie, niezbędne są nieustanne prace nad tymi przepisami. Z tego powodu Komisja wdraża program REFIT w trybie cyklicznym, a ostatnio zaktualizowała wyniki planowania legislacyjnego i przeglądu przepisów UE, przeprowadzonych po raz pierwszy w 2013 r. w ramach REFIT. Uwzględniono także uwagi i sugestie zgłoszone przez różne zainteresowane strony do komisyjnego programu REFIT od października 2013 r.
Na podstawie tej analizy, Komisja uważa, że nowe inicjatywy dotyczące uproszczenia i ograniczania obciążeń są uzasadnione w kilku obszarach. Inicjatywy te obejmują: uproszczenie przepisów UE dotyczących dokumentów tożsamości i podróży, opracowanie nowej kompleksowej architektury na potrzeby statystyki dotyczącej przedsiębiorstw, rozszerzenie punktu kompleksowej obsługi w dziedzinie podatku VAT na wszystkie transakcje w relacji przedsiębiorstwo-konsument oraz opracowanie unijnego portalu internetowego poświęconego podatkowi VAT, który zawierałby informacje dla przedsiębiorstw na temat krajowych i unijnych przepisów dotyczących podatku VAT, oraz kodyfikację prawodawstwa w zakresie wykazu wymogów wizowych dla krajów trzecich.
Komisja przygotuje się do uchylenia przepisów w innych obszarach: etykietowanie energetyczne, stawki i warunki w transporcie, wspólna polityka rolna, oraz w odniesieniu do wspólnych standardów sprawozdań w obszarze ochrony środowiska. Ponadto Komisja prowadzi także przegląd wspólnotowego dorobku prawnego w odniesieniu do współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych w celu wskazania tych aktów, które można by uchylić w związku z wygaśnięciem okresu przejściowego określonego w traktatach.
Komisja uważa, że przejawem dobrego zarządzania legislacyjnego jest wycofywanie wniosków, które nie przyczyniają się do postępu w procesie legislacyjnym, tak aby dopuścić możliwość „nowego otwarcia” lub alternatywne sposoby osiągnięcia zamierzonych celów legislacyjnych. Ścisła kontrola wszystkich wniosków oczekujących na przyjęcie przez prawodawcę zaowocowała wskazaniem kolejnych wniosków, które należy wycofać, ponieważ są nieaktualne albo brak im poparcia ze strony prawodawcy. Wśród nich znajdują się wnioski w sprawie systemów rekompensat dla inwestorów, pracownic w ciąży, opłat związanych z ochroną lotnictwa oraz Funduszu Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami. Komisja zaproponuje także wycofanie wniosku dotyczącego zwolnienia mikroprzedsiębiorstw z niektórych przepisów dotyczących higieny żywności, który jest przedmiotem procedury ustawodawczej od 2007 r.
Ze względu na ograniczenia czasowe związane z nadejściem nowej kadencji, Komisja w bieżącym składzie skupi się na najważniejszych pozycjach w 2014 r. Komisja prowadzi właśnie przegląd swojego programu działań i zachowa tylko najbardziej niezbędne jego elementy.
Komisja przewiduje ponadto uruchomienie w średnim okresie kilku nowych ocen i kontroli sprawności funkcjonowania obowiązujących przepisów UE oraz stosowania prawa traktatowego.
Sprawność regulacyjna może zostać osiągnięta jedynie dzięki wspólnemu działaniu instytucji europejskich, państw członkowskich i zainteresowanych stron ze świata biznesu i społeczeństwa obywatelskiego. Sprawność regulacyjna powinna być traktowana priorytetowo, a wszystkie instytucje UE powinny oceniać skutki swoich wyborów strategicznych na etapie przygotowań lub procesu ustawodawczego. Obecnie ciągle jeszcze regularnie pojawiają się przeszkody na drodze do realizacji inteligentnych regulacji z powodu braku zaangażowania i współodpowiedzialności ze strony innych instytucji, państw członkowskich i zainteresowanych stron ze świata biznesu i społeczeństwa obywatelskiego.
Komisja będzie monitorować praktyki wdrożeniowe państw członkowskich wobec bieżących i wszelkich innych działań REFIT, a stan ich realizacji uwzględni w następnej publikacji tablicy wyników przewidzianej na rok 2015. Komisja będzie nadal współpracować z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami w celu opracowania rzetelniejszych informacji na temat skutków unijnych przepisów. Wyniki tych prac znajdą swoje odzwierciedlenie w kolejnej tablicy wyników REFIT.
Do tej pory we wdrażaniu programu inteligentnych regulacji wspierały Komisję dwie grupy wysokiego szczebla: ds. lepszych uregulowań prawnych i ds. obciążeń administracyjnych. Komisja uważa, że tego rodzaju wsparcie i wiedzę fachową najkorzystniej będzie połączyć w ramach jednej grupy o zmienionym mandacie dotyczącym oceny faktycznych skutków przepisów UE w państwach członkowskich. Komisja przedstawi wniosek dotyczący utworzenia takiej nowej grupy wysokiego szczebla w nadchodzących miesiącach.
Komisja będzie kontynuować wdrażanie wszystkich inicjatyw REFIT zgodnie z programem prac na 2014 r.
Wszystkie nowe inicjatywy przedstawione w dniu dzisiejszym zostały orientacyjnie określone w dokumencie roboczym służb Komisji z zastrzeżeniem zatwierdzenia w programie prac Komisji na 2015 r.

Marta Angrocka-Krawczyk
Wydział prasy
Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce