Podsumowanie programu „Rodzina 500+”

Wojewoda Czarnek zwrócił uwagę, że dzięki środkom z programu rządowego „Rodzina 500+” wielu rodzinom żyje się zdecydowanie lepiej i łatwiej. Efektem wdrożenia programu jest m.in. większa liczba wyjazdów dzieci na letni wypoczynek, a także większy komfort w przygotowaniu do rozpoczęcia nowego roku szkolnego. W ocenie wojewody realizowany program przyczynia się do ograniczenia skali ubóstwa wielodzietnych rodzin w regionie i całej Polsce. Wojewoda wyraził również nadzieję, że cel pierwszy programu, jakim jest zwiększenie dzietności w Polsce, będzie można zaobserwować w niedługiej perspektywie czasowej.
Na dzień 1 lipca 2016 r. w województwie lubelskim programem „Rodzina 500+” objętych zostało 230 156 dzieci z 137 918 rodzin. W okresie czterech miesięcy działania rządowego programu „Rodzina 500+” na Lubelszczyźnie złożono ponad 160 tys. wniosków (160 922 wniosków).
Według stanu na dzień 31 lipca br. wszystkie gminy naszego województwa wydają na bieżąco decyzje administracyjne w sprawach o świadczenie wychowawcze.
Liczba wydanych decyzji w sprawie świadczeń wychowawczych wyniosła ponad 149 tys. (149 269), w tym ponad 4 tys. (4 660) decyzji odmownych (93% realizacji złożonych wniosków).
W całej Polsce świadczenie jest wypłacane dla ponad 52% wszystkich dzieci, do 18. roku życia. Z czego województwo lubelskie (obok podlaskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego) ma największy odsetek (ponad 58% dzieci) wypłacanych świadczeń.
W okresie od 1 kwietnia do 26 sierpnia 2016 r. Lubelski Urząd Wojewódzki przekazał na wypłatę świadczeń wychowawczych – 581.611.889 zł (bez środków  na koszty obsługi zadania i na wdrożenie). Wydatki poniesione przez gminy na świadczenie wychowawcze wyniosły ponad 455 milionów (455 074 402) - bez środków na koszty obsługi i na wdrożenie.
Z deklaracji rodziców wynika, że zamierzają oni przeznaczać na edukację swoich pociech coraz większą część swojego budżetu, potwierdzając przy tym jednogłośnie, że jest to możliwe dzięki otrzymaniu świadczenia wychowawczego w ramach programu „Rodzina 500+”.
Wicewojewoda lubelski Robert Gmitruczuk wyraził ogromną satysfakcję, że pieniądze z programu są wykorzystywane na cele prorodzinne oraz że sprzyjają rozwojowi rodzin.  
Potwierdzenie dla powyższego wniosku zawarte zostało w najnowszym badaniu Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych i Instytutu Rozwoju Gospodarki SGH pt. „Sytuacja na rynku consumer finance”, w którym można przeczytać, że środki otrzymane ze świadczenia wychowawczego rodziny przeznaczają na pokrycie opłat związanych z przedszkolem (34,2%) czy na edukację i zajęcia dodatkowe dla dzieci (32%).
Otrzymywana pomoc, co podkreślają rodziny, pozwala m.in. na opłacenie organizowanych wycieczek szkolnych, wyjść do kina, teatru czy na basen, co szczególnie przyczynia się do rozwoju intelektualnego, kulturalnego i fizycznego dzieci.
Efekty wprowadzenia w życie rządowego programu „Rodzina 500+” są w sposób szczególny zauważalne i odczuwalne w trwającym aktualnie okresie przygotowań do rozpoczęcia nowego roku szkolnego. Głównie w ostatnich tygodniach wakacji można dostrzec wyraźną zmianę w sytuacji materialnej rodzin w stosunku do lat poprzednich.
Obecna podczas konferencji pani Marzena Józwiak  – mama siedmiorga dzieci – stwierdza jednoznacznie, że wrzesień był zawsze najgorszym miesiącem dla jej rodziny. Działo się tak ze względu na rozpoczynający się nowy rok szkolny i wiążący się z nim zakup wyprawek szkolnych. Jako beneficjentka programu „Rodzina 500+” nie musi się o to w ogóle martwić, bo środki wystarczają na wszystkie potrzebne podręczniki i przybory szkole, a nawet pozwalają na spełnianie marzeń jej dzieci o wyjazdach, na które bez pomocy płynącej z programu nie mogliby sobie finansowo pozwolić.
Łączna liczba dzieci, które nie ukończyły pełnoletności i jednocześnie uczęszczają do szkół w województwie lubelskim to 298 328. Według danych CBOS w ubiegłym roku średni koszt wyprawki szkolnej dla jednego dziecka wyniósł 695 zł, gdzie w rodzinach z jednym dzieckiem wydatki osiągały kwotę 721 zł, zaś z co najmniej trojgiem dzieci nawet 1801 zł.
Wielu rodziców otwarcie przyznaje, że do tej pory nie byli w stanie zakupić swoim dzieciom wszystkich niezbędnych przyborów szkolnych. Środki pochodzące ze świadczenia wychowawczego przeznaczone zostały na zakup potrzebnych artykułów szkolnych o przyzwoitej jakości, dzięki czemu – co można usłyszeć od rodziców – dzieci nie będą się wyróżniały w negatywny sposób na tle swoich rówieśników, chodzi o zaopatrzenie pociech nie tylko w zeszyty, podręczniki czy przybory szkolne, ale także odzież, obuwie sportowe oraz plecaki.
Jak przyznaje pan Marek Wilczewski – tata czwórki dzieci – fakt, że z programu „Rodzina 500+” płynie pomoc zapewnia jego rodzinie spokój, jeżeli chodzi o planowanie budżetu rodzinnego, tak wakacyjnego jaki i potrzebnego przed nowym rokiem szkolnym. Dzieci pana Marka w tym roku wyjechały na różne obozy harcerskie, natomiast on sam z żoną na zasłużony odpoczynek. Ponadto, jak dodaje, obecnie dzięki środkom z „Rodzina 500+” wyjście całej jego rodziny do kina czy na basen nie niesie za sobą żadnych zmartwień finansowych, ponieważ mogą sobie na to spokojnie pozwolić.  
Część spośród rodziców – zwłaszcza z rejonów wiejskich – zauważa, że w minionych latach dzieci wykonywały w okresie wakacyjnym różnorakie prace dorywcze, m.in. przy zbiorach owoców sezonowych, podczas gdy aktualnie mogą korzystać w tym czasie z zasłużonego odpoczynku, a rodzice są w stanie sprostać przynajmniej minimalnym ich potrzebom w tym zakresie. Warto podkreślić jak bardzo tego typu wyjazdy są istotne dla rozwoju dziecka, chociażby pod kątem edukacyjnym, krajoznawczym, a w wypadku obozów czy kolonii usamodzielnienia pociech.
Na duże podkreślenie zasługuje również fakt, że odpowiednie zapisy ustawy wprowadzające program „Rodzina 500+” dają możliwość – w wyjątkowych przypadkach – na zamianę świadczenia pieniężnego na pomoc rzeczową lub w formie opłacania usług.
W swoich wypowiedziach minister pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska podkreśla, że te świadczenia mogą być zamienione na bony spożywcze, na opłatę za przedszkole czy żłobek, za dożywianie dzieci w szkole, wykup obiadów bądź innych posiłków, bądź też zakupy rzeczowe, które są realizowane razem z pracownikiem socjalnym.
W województwie lubelskim liczba świadczeń wychowawczych przyznanych na podstawie decyzji administracyjnych w okresie 4 ostatnich miesięcy (kwiecień-lipiec) wyniosła ogółem 947 321 świadczeń. W związku z sygnałami dotyczącymi marnotrawienia środków, prowadzono łącznie 38 spraw o zamianę formy wypłaty świadczenia wychowawczego z pieniężnej na rzeczową lub opłacania usług. W ich wyniku  przekazano łącznie 147 świadczeń wychowawczych w formie rzeczowej lub opłacania usług.

Anna Zięba
Biuro Wojewody